Song hành cùng lễ hội ngắm hoa anh đào (Hanami) rực rỡ vào mùa xuân, Otsukimi (お月見 hay Ngắm trăng) là một nghi thức tĩnh lặng, mang đậm chất thơ của người Nhật từ xa xưa, nhằm tôn vinh vẻ đẹp của thiên nhiên khi thu về.
Khác với văn hóa phương Tây vốn có những liên tưởng ma quái về mặt trăng, trong tâm thức của người Nhật, trăng tròn mùa thu là biểu tượng của sự trọn vẹn, mùa màng bội thu và những khoảnh khắc sum họp ấm áp.
Theo lịch âm cổ của Nhật Bản, Otsukimi diễn ra vào đêm 15/8 âm lịch (十五夜 Jugoya, gọi là đêm ngắm trăng chính) và đêm 13/9 âm lịch (十三夜 Jusanya hay đêm ngắm trăng thứ hai). Khi nước Nhật chuyển sang dương lịch hiện đại, các ngày này sẽ thay đổi hằng năm, thường rơi vào khoảng tháng 9 hoặc tháng 10 dương lịch.
Lịch ngắm trăng Otsukimi
– Năm 2026:
+ Đêm ngắm trăng chính: ngày 25/9/2026.
+ Đêm ngắm trăng thứ hai: ngày 24/10/2026.
– Năm 2027:
+ Đêm ngắm trăng chính: ngày 15/9/2027.
+ Đêm ngắm trăng thứ hai: ngày 15/10/2027.
Biểu tượng thỏ ngọc và ẩm thực truyền thống trong ngày Otsukimi
Người Nhật xưa tưởng tượng ra hình ảnh một chú thỏ đang giã gạo làm bánh mochi bằng chày gỗ trên cung trăng. Biểu tượng này ăn sâu vào tâm thức và các câu chuyện cổ tích dân gian dành cho trẻ em. Vì thế các món ăn và đồ trang trí trong ngày Otsukimi luôn gắn liền với hình ảnh chú thỏ giã gạo làm mochi.
- Bánh Tsukimi Dango (月見団子): những viên bánh gạo trắng tròn được xếp thành hình kim tự tháp, dâng lên mặt trăng để tạ ơn thần linh vì mùa màng bội thu.
- Cỏ lau (Susuki 芒): được trưng bày tại hiên nhà hoặc cửa sổ thay thế cho bông lúa, tượng trưng cho may mắn và xua đuổi tà ma.
- Nông sản mùa thu như khoai môn, bí ngô (kabocha), hạt dẻ (kuri) được dùng để làm bánh hoặc nấu cơm hạt dẻ (kuri-gohan).
- Các món mì Soba hoặc Udon nóng có thêm một quả trứng sống hoặc trứng chần ở giữa, với lòng đỏ tượng trưng cho vầng trăng tròn rực rỡ.
Lễ hội ngắm trăng Otsukimi mang đến nhiều hoạt động giáo dục văn hóa đầy thú vị cho trẻ em tại gia đình và trường học. Các trường mầm non thường dạy trẻ em hát các bài hát dân gian như “Usagi Usagi”, làm thủ công đèn lồng hoặc mặt nạ hình thỏ, thu gom cỏ lau trang trí.
Bạn có thể trải nghiệm nặn bánh Tsukimi Dango từ bột gạo nếp tại nhà, tuyệt nhất là với trẻ em, giúp trẻ rèn luyện sự khéo léo và thấu hiểu ý nghĩa của lòng biết ơn đối với thực phẩm.
Trong thời gian này, các chuỗi thức ăn nhanh và cửa hàng tiện lợi tại Nhật Bản cũng tung ra các phiên bản giới hạn như bánh Tsukimi Burger (burger kẹp trứng) rất được các gia đình ưa chuộng. Thử trải nghiệm trong dịp Otsukimi nhé!
Địa điểm ngắm trăng đẹp nhất tại Tokyo
- Vườn Mukojima Hyakkaen thường tổ chức lễ hội Tsukimi truyền thống với hoạt động dâng bánh dango, thưởng trà đạo, lắng nghe tiếng sáo, đàn koto và dạo bước dưới ánh đèn lồng giấy lung linh.
- Vườn Hamarikyu là không gian vườn Nhật cổ điển bên hồ nước, cũng tổ chức các buổi thưởng trà đêm dưới ánh trăng.
- Khách sạn Chinzanso Tokyo: bạn có thể trải nghiệm không gian ngắm trăng kết hợp hiệu ứng biển mây nhân tạo (Unkai) độc đáo trong khuôn viên sân vườn.
- Đến tháp Tokyo Skytree thưởng thức toàn cảnh mặt trăng từ trên cao kết hợp cùng các sự kiện âm nhạc Jazz dưới ánh trăng cũng rất hấp dẫn.
